(5×2 ग्राफिक्स, अबीर; PC_BONDED_31_10_25)पुणे: यवत पोलिसांनी जिल्हा दंडाधिकारी कार्यालय आणि जिल्हा विधी सेवा प्राधिकरण (DLSA) यांच्या अधिकाऱ्यांसह मंगळवारी दौंड तालुक्यातील राहू गावातील उसाच्या मळ्यातून नऊ वेगवेगळ्या कुटुंबातील 27 बोंडअळी कामगारांची सुटका केली.सुटका करण्यात आलेल्या लोकांमध्ये दोन गर्भवती महिला आणि सहा मुलांचा समावेश आहे. ही कारवाई पीडितांपैकी एकाने दाखल केलेल्या तक्रारीनंतर करण्यात आली, ज्यात अनेक वर्षे कैद आणि शोषणाचा आरोप आहे. दोन शेतमालकांविरुद्ध बंधपत्रित कामगार व्यवस्था (निर्मूलन) कायदा आणि भारतीय न्याय संहिता (बीएनएस) च्या संबंधित कलमांतर्गत गुन्हा दाखल करण्यात आला.पोलिसात नोंदवलेल्या एफआयआरनुसार, अहिल्यानगर जिल्ह्यातील कोपरगाव तालुक्यातील रहिवासी असलेल्या महिला तक्रारदाराने आरोप केला आहे की, आरोपींनी तिच्या कुटुंबातील सदस्यांना 10,000 रुपये आगाऊ देऊन 2015 मध्ये त्यांच्या उसाच्या शेतात काम करण्यासाठी आणले. त्यानंतर कामगारांना गाव सोडण्याची परवानगी देण्यात आली नाही. ते गावाबाहेर जाऊ नयेत याची खात्री करण्यासाठी बाजारात गेल्यावरही त्यांचा सतत पाठपुरावा केला जात होता.डीएलएसएच्या एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले की, सुमारे एक वर्षापूर्वी पळून जाण्यात यशस्वी झालेल्या एका पुरुष पीडितेने या प्रकरणाची तक्रार करण्यासाठी जिल्हाधिकारी आणि डीएलएसएकडे संपर्क साधल्यानंतर ही घटना उघडकीस आली. त्यानंतर पोलिसांसह जिल्हाधिकारी आणि संबंधित अधिकाऱ्यांनी या ठिकाणी छापा टाकून कामगारांची सुटका केली. सुटका करण्यात आलेले सर्व कामगार अहिल्यानगर जिल्ह्यातील संगमनेर आणि कोपरगाव तालुक्यातील रहिवासी आहेत. त्यापैकी काहींना दहा वर्षांपूर्वी दौंडला आणण्यात आले होते तर उर्वरित सहा वर्षांपूर्वी. महिला तक्रारदाराने असा दावा केला आहे की आरोपींनी त्यांना प्रवासाची परवानगी नाकारली, अगदी कौटुंबिक अंत्यसंस्कारांनाही हजेरी लावली आणि त्यांचा छळ केला. 20 ऑक्टोबर रोजी तिचा पुतण्या आजारी पडल्याने परिस्थिती आणखीनच बिघडली आणि कुटुंबीयांनी त्याला डॉक्टरांकडे नेण्याची विनंती केली. आरोपींनी मुलावर हल्ला केला, आजारपणाचा खोटा आरोप केला आणि त्याला बाहेर जाऊ नये म्हणून घरात कोंडून ठेवले.यवत पोलीस ठाण्याचे वरिष्ठ निरीक्षक नारायण देशमुख म्हणाले की, या प्रकरणातील सर्व कलमे जामीनपात्र असल्याने एकाही आरोपीला अटक करण्यात आली नाही. “सर्व कामगारांना आवश्यक कागदपत्रे प्रदान करण्यात आली होती आणि त्यांना त्यांच्या गावी परत पाठवण्यासाठी वाहनाची व्यवस्था करण्यात आली होती,” असे जिल्हाधिकारी कार्यालयाच्या अधिकृत निवेदनात म्हटले आहे.बचाव पथकाचा भाग असलेल्या डीएलएसएने स्थापन केलेल्या विशेष टीमच्या सदस्याने सांगितले की, सुटका करण्यात आलेली एक पीडिता नऊ महिन्यांहून अधिक गर्भवती होती. तिची सुटका केल्यानंतर एका दिवसात तिने एका मुलीला जन्म दिला.कॅरोल पेरीरा, एक सामाजिक कार्यकर्ता जो DLSA ने स्थापन केलेल्या विशेष टीमचा एक भाग होता, TOI ला सांगितले की अशा घटना उसाच्या शेतात वारंवार घडत होत्या आणि त्या विशिष्ट क्षेत्र किंवा जिल्ह्यापुरत्या मर्यादित नाहीत. “बहुतेक प्रकरणांमध्ये, आरोपी पीडितांना किमान वेतन देत नाहीत आणि त्यांना प्रवास करू देत नाहीत,” ती म्हणाली.
