पुणे : भारतात कृत्रिम बुद्धिमत्ता ही दूरदृष्टी राहिलेली नाही; हे उपक्रम, उद्योग आणि नागरिक-केंद्रित क्षेत्रांमध्ये सक्रियपणे परिवर्तन करत आहे, असे तज्ञांनी MIT-WPU CxO Meet 2025 मध्ये सांगितले. आयटी सर्व्हिस मॅनेजमेंट फोरम (itSMF) इंडिया चॅप्टरच्या सहकार्याने आयोजित केलेल्या या कार्यक्रमात AI ची जबाबदारी, औद्योगिक उत्पादकता, एंटरप्राइझ ROI आणि सामाजिक प्रभाव हे भारताच्या AI प्रवासाचे परस्परांशी कसे जोडलेले टप्पे आहेत हे दाखवण्यात आले, असे विद्यापीठाने जारी केलेल्या निवेदनात म्हटले आहे.पर्सिस्टंटचे उपाध्यक्ष अमृत शाह यांनी यावर भर दिला की जबाबदार एआय अवलंब हा या परिवर्तनाचा पाया आहे. “एआय विश्लेषणे आणि मॉडेल्स शक्तिशाली आहेत, परंतु त्यांना जबाबदारीने उपयोजित करण्यासाठी व्यापक प्रशिक्षण, नैतिक निरीक्षण आणि सार्वजनिक क्षेत्र आणि एंटरप्राइझ इकोसिस्टमसाठी तयार केलेल्या नाविन्यपूर्ण दृष्टिकोनांची आवश्यकता आहे,” तो म्हणाला. शाह यांनी ठळकपणे सांगितले की AI परिवर्तनकारी अंतर्दृष्टीचे वचन देत असताना, संस्था आणि समाजासाठी दीर्घकालीन फायदे सुनिश्चित करण्यासाठी त्याची अंमलबजावणी सामाजिकदृष्ट्या जबाबदार आणि तांत्रिकदृष्ट्या मजबूत असणे आवश्यक आहे.
टाटा टेक्नॉलॉजीजमधील डिजिटल एंटरप्राइझ सोल्युशन्सचे ग्लोबल COE प्रमुख श्रीपाद चंद्रात्रे यांनी औद्योगिक उत्पादकतेवर AI चा मूर्त प्रभाव स्पष्ट केला. मनुष्यबळ ऑप्टिमाइझ करून, मशीनची कार्यक्षमता वाढवून आणि कमीतकमी स्त्रोतांसह जास्तीत जास्त उत्पादन करून, AI कंपन्यांना उत्पादन, एरोस्पेस आणि इलेक्ट्रिक वाहने यासारख्या क्षेत्रांमध्ये स्पर्धात्मकता वाढवताना गुंतवणुकीवर उच्च परतावा मिळविण्यास सक्षम करते. “मॅन्युअल हस्तक्षेप कमी करणे असो किंवा विद्यमान उपकरणांची उत्पादकता वाढवणे असो, AI उद्योगांना अधिक हुशार आणि अधिक कार्यक्षमतेने कार्य करण्यास अनुमती देते,” चंद्रात्रे यांनी निवेदनात म्हटले आहे.कॅपजेमिनीचे उपाध्यक्ष अतुल कुरानी यांनी भारतीय उद्योगांना AI अवलंबनातून मोजता येणारा ROI कसा प्राप्त होत आहे यावर प्रकाश टाकला. “पुनरावृत्ती करण्यायोग्य, ऑटोमेशन-चालित कार्ये-सॉफ्टवेअर डेव्हलपमेंट सायकल, चाचणी ऑटोमेशन आणि संज्ञानात्मक सेवा टिकीटिंग प्रणालींमधून सर्वात जलद नफा मिळत आहेत,” त्यांनी नमूद केले. कुरानी यांनी जोर दिला की AI कार्यक्षमतेचे वितरण करत असताना, व्यवसायांनी संभाव्य वर्कफ्लो व्यत्ययासह खर्च बचतीचा काळजीपूर्वक समतोल राखला पाहिजे, एंटरप्राइझ ऑपरेशन्समध्ये पूर्ण AI स्वायत्तता अद्याप दीर्घकालीन उद्दिष्ट आहे.बाळकृष्ण शिरगावकर, बायर येथील ITSM प्रक्रिया मालक, उद्योगापलीकडे AI च्या भूमिकेवर भर देतात. “शेती आणि आरोग्य सेवेमध्ये, शेतकरी आणि रुग्णांसाठी परिणाम मजबूत करण्यासाठी AI डेटा विश्लेषण, बाजार अंतर्दृष्टी आणि मानवी हस्तक्षेपाचा लाभ घेते,” तो म्हणाला. शिरगावकर यांनी अधोरेखित केले की एआय सोल्यूशन्स विचारपूर्वक अंमलात आणल्या पाहिजेत, प्रमाणित केल्या पाहिजेत आणि वास्तविक-जगातील गरजांशी संरेखित करणे आवश्यक आहे जेणेकरून तांत्रिक प्रगती मूर्त सामाजिक फायद्यांमध्ये अनुवादित होईल याची खात्री करा.MIT-WPU CxO मीटने AI-तयार व्यावसायिकांच्या पुढच्या पिढीला आकार देण्यासाठी शैक्षणिक-उद्योग सहकार्याचे महत्त्व देखील अधोरेखित केले. MIT-WPU ने भर दिला की, शैक्षणिक संस्था आणि कॉर्पोरेट लीडर्स यांच्यातील भागीदारी नावीन्यपूर्ण, कौशल्य विकास आणि अर्थपूर्ण संशोधनासाठी आवश्यक आहे. डीन डॉ. सिद्धार्थ चक्रवर्ती पुढे म्हणाले की, एमआयटी-डब्ल्यूपीयूचे अनुभवात्मक शिक्षण, इंटर्नशिप आणि वास्तविक-जागतिक प्रकल्पांवर लक्ष केंद्रित केल्याने विद्यार्थी AI, ऑटोमेशन आणि डिजिटल ट्रान्सफॉर्मेशनमधील आव्हानांना सक्षमतेने आणि सचोटीने सामोरे जाण्यासाठी तयार आहेत. itSMF इंडियाचे संचालक सुनील मेहता यांनी नमूद केले की, कार्यक्रमाची 75 हून अधिक सहभागींपर्यंतची वाढ नवोन्मेष, कौशल्य विकास आणि शाश्वत प्रगतीला चालना देण्यासाठी अशा सहकार्यांचे वाढते महत्त्व दर्शवते.
