पुणे: राज्याच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाने अलीकडेच सर्व 36 जिल्ह्यांमध्ये विशेष तपासणी कार्यक्रम सुरू केला ज्यामध्ये 17 ते 29 नोव्हेंबर दरम्यान पुण्यातील 107 सह 4,211 नवीन कुष्ठरुग्ण आढळून आले.विशेष मोहिमेत मुंबई शहर आणि उपनगरात 87 प्रकरणे नोंदवली गेली, ज्यामध्ये चंद्रपूर (307), सातारा (265) आणि नागपूर आणि गडचिरोली (प्रत्येकी 245) मध्ये सर्वाधिक प्रकरणे आहेत.राज्याच्या आरोग्य विभागाचे उपसंचालक (कुष्ठरोग आणि क्षयरोग) डॉ राधाकिशन पवार म्हणाले की ही मोहीम 2 डिसेंबरपर्यंत सुरू राहील आणि पुढील 20 दिवसांत संशयित रुग्णांची पुष्टी झाल्यानंतर बाधित लोकांची संख्या वाढण्याची शक्यता आहे.“नोंदवलेले प्रत्येक नवीन प्रकरण पुढील प्रसार रोखण्याची संधी आहे. ही विशेष मोहीम आक्रमकपणे रुग्णांना ओळखते. बाधित भागात घरोघरी जाऊन प्रकरणे शोधण्यासाठी आम्ही मैदानावर पथके तैनात केली आहेत. कुष्ठरोगाभोवतीचा कलंक हे पीडितांना शोधण्याचे आमचे सर्वात मोठे आव्हान आहे. कुष्ठरोग पूर्णपणे बरा होत असतानाही लोक खूप उशीर होईपर्यंत पुढे येण्यास कचरतात,” पवार पुढे म्हणाले.नियमित निरीक्षणादरम्यान जानेवारी ते सप्टेंबर दरम्यान महाराष्ट्रात कुष्ठरोगाचे ७,८६३ नवीन रुग्ण आढळले. 1 नोव्हेंबर रोजी, राज्य सरकारने अधिकृतपणे कुष्ठरोग हा एक अधिसूचनायोग्य रोग म्हणून घोषित केला – प्रत्येक प्रकरण संबंधित अधिकाऱ्यांना सूचित करणे आरोग्य सेवा कर्मचाऱ्यांना अनिवार्य केले. साथीच्या आजारानंतर कुष्ठरुग्णांच्या संख्येत प्रचंड वाढ झाली आहे. राज्य आरोग्य सेवेचे सहसंचालक (क्षयरोग आणि कुष्ठरोग) डॉ. राजरत्न वाघमारे म्हणाले, “विशेष कार्यक्रमांतर्गत, आम्ही ग्रामीण भागातील 100% आणि शहरी भागातील 30% लोकसंख्येची तपासणी केली. आमच्या टीमने प्रत्येक व्यक्तीला कुष्ठरोगाची संभाव्य चिन्हे तपासण्यासाठी घरोघरी भेट दिली. आम्ही कुसुम मोहिमेचा पाठपुरावा करू जे उपेक्षित गट, वीटभट्टीवरील लोक, स्थलांतरित, बांधकाम स्थळावरील लोक, शारिरीक/मानसिक दृष्ट्या अपंग असलेल्या निवासी शाळांमधील विद्यार्थी, रात्र निवारागृहात राहणारे आणि औद्योगिक व खाण कामगार इत्यादींमधील छुपे कुष्ठरुग्णांचा सक्रियपणे शोध घेईल.,कुष्ठरोग 100% बरा होतो आणि सहा महिन्यांच्या उपचारानंतर रुग्ण बरा होतो. शासनाकडून मोफत औषधे दिली जातात, असेही वाघमारे म्हणाले.ग्राफिक:नियमित तपासणी क्रमांकवर्ष: नवीन प्रकरणे आढळली (NCD): एकूण सक्रिय प्रकरणे: मुलांमध्ये NCD: NCD मध्ये G2D विकृती प्रकरणे2019-20: 16,531 10,203 1,360 2582020-21: 12,438 10,417 922 1602021-22: 14,520 11,607 1,092 1412022-23: 19,860 13,088 1,301 1842023-24: 20,001 14,976 1,321 1382024-25: 19,927 14,551 1,065 1292025-26: 7,863 13,003 341 71(सप्टेंबर २०२५ पर्यंत)* जानेवारी ते सप्टेंबर 2025 दरम्यान नियमित तपासणीत सर्वाधिक प्रकरणे नोंदविणाऱ्या जिल्ह्यांमध्ये चंद्रपूर 874, नागपूर 498, नाशिक 414, जळगाव 403 आणि गडचिरोली 362 होते.
