नवी दिल्ली:
आयसीसीचे “इव्हेंट मॅनेजमेंट कंपनी” म्हणून वर्णन करताना, ऑस्ट्रेलियाचे माजी कर्णधार इयान चॅपेल यांनी निरीक्षण केले आहे की आर्थिकदृष्ट्या मजबूत मंडळे कसोटी क्रिकेटच्या हिताला हानी पोहोचवून स्वत: ची सेवा देणारे वेळापत्रक तयार करत आहेत. चॅपेलला असेही वाटले की कसोटी क्रिकेटसाठी एक व्यवहार्य द्वि-स्तरीय प्रणाली आत्तापर्यंत अस्तित्वात असायला हवी होती परंतु खेळाचे पारंपारिक स्वरूप संबंधित ठेवण्यासाठी इतर महत्त्वाच्या बाबी आहेत ज्यांवर त्वरित लक्ष देणे आवश्यक आहे. “द्वि-स्तरीय कसोटी प्रणालीच्या विषयावर, वेस्ट इंडिजचा माजी वेगवान गोलंदाज मायकेल होल्डिंगने नमूद केले: ‘त्याच्या सर्व दोषांसाठी, किमान फिफा प्रत्यक्षात सॉकर चालवते. आयसीसीने क्रिकेट चालवले पाहिजे’,” चॅपल यांनी त्यांच्या स्तंभात लिहिले. ‘ESPNcricinfo’.
“त्यामध्ये एक गोंधळात टाकणारी समस्या आहे. आयसीसी क्रिकेट चालवत नाही आणि जोपर्यंत हृदयात मोठा बदल होत नाही, तोपर्यंत आर्थिकदृष्ट्या इष्ट राष्ट्रे स्वत: ची सेवा देणारे वेळापत्रक तयार करण्यात मोठी भूमिका घेतील.” चॅपेल यांनी मान्य केले की खेळाचे आर्थिक इंजिन भारताचा प्रभाव त्यांच्या योगदानाच्या प्रमाणात आहे.
“मग आर्थिक विभाजनाचा प्रमुख मुद्दा आहे. मोठे तीन – भारत, ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड – सर्वात श्रीमंत क्रिकेट राष्ट्रे असूनही, क्रिकेट संस्थांमध्ये विभागलेल्या पैशाच्या मोठ्या तुकड्याचा दावा करतात आणि तरीही ते आणखी मोठ्या वाट्यासाठी आंदोलन करतात. .
“आयसीसीमध्ये भारताचे सामर्थ्यवान उपस्थिती त्यांच्या क्रिकेटच्या उत्पन्नातील सुमारे 70% योगदानाच्या थेट प्रमाणात आहे. ही एक गुंतागुंतीची समस्या आहे ज्यावर क्रिकेटला व्यावहारिक उपाय सापडला नाही.” कसोटी क्रिकेटचे दोन विभागांमध्ये विभाजन करण्याचा प्रस्ताव, ज्यामुळे भारत, ऑस्ट्रेलिया आणि इंग्लंड सारख्या मोठ्या संघांसह अधिक उच्च-स्टेक सामने सुनिश्चित होतील, यावर चर्चा सुरू आहे.
तथापि, अशा प्रणालीमुळे लहान संघांचे नुकसान होऊ शकते, परिणामी त्यांच्यासाठी कमी कसोटी आणि खेळातील समावेशकतेला धोका निर्माण होऊ शकतो.
ऑस्ट्रेलियाच्या सर्वोत्तम कर्णधारांपैकी एक असलेल्या चॅपेलचा विश्वास होता की पदोन्नती आणि पदोन्नतीची व्यवस्था काही निकषांसह असावी.
“वर्षांपूर्वी द्विस्तरीय कसोटी प्रणाली असायला हवी होती.
“प्रत्यक्षात केवळ मर्यादित संघ पाच दिवसांच्या सामन्यात दीर्घकालीन स्पर्धा करण्यास सक्षम आहेत. वेस्ट इंडीजने त्यांच्या गर्दी खेचण्याच्या क्षमतेसह आर्थिक सहाय्याचा अधिकार मिळवला आणि ते गुन्हेगारी आहे की त्यांना कमी पडण्याची परवानगी देण्यात आली आहे,” तो म्हणाला.
चॅपेल पुढे म्हणाले की, अफगाणिस्तान आणि आयर्लंडने कसोटी क्रिकेटचे आयोजन करू नये कारण ते सर्व आवश्यकता पूर्ण करत नाहीत.
“प्रमोशन आणि रेलीगेशन समाविष्ट असलेली प्रणाली व्यवहार्य आहे परंतु संघाला कसोटी दर्जा मिळण्यापूर्वी काही निकष जोडले जाणे आवश्यक आहे. त्यात हे समाविष्ट असावे: त्यांच्याकडे व्यवहार्य प्रथम श्रेणी स्पर्धा आहे का? त्यांच्याकडे पाच दिवसीय खेळ आयोजित करण्यासाठी कायदेशीर मैदान आहे का? मैदानात पुरेशा सुविधा आहेत का? “जर एखादा संघ ते निकष पूर्ण करत असेल तर – तर कसोटी दर्जासाठी पदोन्नती वैध असेल. तथापि, अलीकडील बहुतेक चाचणी-नियुक्त राष्ट्रे कोणतेही वाजवी निकष पूर्ण करण्याच्या जवळ येत नाहीत.
“उदाहरणार्थ, अफगाणिस्तान त्यांच्या संघर्षग्रस्त देशात कसोटी मालिका आयोजित करू शकतो का? आयर्लंडकडे कसोटी-मानक मैदानांची वास्तववादी संख्या आहे का?” तालिबानच्या महिलांशी निंदनीय वागणूक बाजूला ठेवली तरी, त्या प्रश्नांचे उत्तर आहे: अजिबात नाही. मग त्यांना कसोटी दर्जा का आहे?” चॅपेल पुढे म्हणाले, “कसोटी दर्जाच्या बदल्यात ते महत्त्वाच्या मुद्द्यांवर आयसीसीची मौल्यवान मते देतात. ICC ही इव्हेंट मॅनेजमेंट कंपनी म्हणून मोठ्या प्रमाणावर ओळखली जाते. त्यांनी ‘आणि फार चांगले नाही’ जोडले पाहिजे.” चॅपेलने मान्य केले की छोट्या क्रिकेट खेळणाऱ्या राष्ट्रांसाठी घरामध्ये प्रथम श्रेणी सामने आयोजित करणे सोपे नाही कारण खर्चाचा समावेश आहे, ज्यामुळे त्यांना T20 खेळाकडे अधिक ढकलले जात आहे.
“कसोटी क्रिकेटमध्ये चांगली कामगिरी करणारा खेळाडू तयार करण्यासाठी चार दिवसांची मजबूत स्पर्धा आवश्यक असते. चार दिवसांची स्पर्धा चालवणे अत्यंत महागडे असते.
“T20 क्रिकेटच्या भरभराटीचे हे एक कारण आहे. यशस्वी T20 स्पर्धा चालवल्याने क्रिकेट संस्थेची आर्थिक क्षमता सुधारते.
“प्रथम-श्रेणीच्या वेळापत्रकात पैसे गमावण्यापेक्षा यशस्वी T20 स्पर्धा चालवण्याबरोबरच हे बहुतेक क्रिकेट प्रशासकांच्या विचारांवर वर्चस्व गाजवते.
“सक्षम ICC द्वारे चालवले जाणारे क्रिकेट हे एक स्वप्न आहे. त्यामुळे वाढणारे T20 कॅलेंडर आणि सध्याचे वेळापत्रक यामुळे खेळाला त्रास होतो.” चॅपेलने एमसीजीमध्ये भारताविरुद्ध सॅम कोन्स्टासच्या धाडसी कसोटी पदार्पणानंतर झालेल्या जोरदार स्वागताचे उदाहरण दिले.
“ते त्या टप्प्यावर पोहोचले आहे जेथे कसोटीला उपस्थित असलेले चाहते अधिक T20-शैलीचे शॉट्स खेळले जाण्याची अपेक्षा करतात. कसोटीत या शॉट्सची अनिश्चित व्यवहार्यता असूनही, MCG येथे सॅम कोन्स्टासच्या धाडसी पदार्पणाची उत्साही प्रतिक्रिया सूचित करते की हे आधीच घडत आहे.
“चांगला तमाशा निर्माण करण्यासाठी गोलंदाजांचे महत्त्व अधोरेखित करणाऱ्या कसोटी सामन्यांचे निकाल आणि अधिक स्वीकारार्ह खेळपट्ट्यांमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. मनोरंजक क्रिकेट खेळण्यावरही अधिक भर दिला जातो.
“विविध आव्हानांचा सामना करूनही, कसोटी क्रिकेट हे फॉरमॅट सुसंगत ठेवण्याचे विश्वसनीय काम करते.” तो पुढे म्हणाला, “तथापि, जोपर्यंत वाजवी वेळापत्रक आणि खेळाचा गुन्हेगारी संथ गती (ज्यामुळे षटकांचे दर खराब होतात) यासह काही मुद्द्यांवर गंभीरपणे लक्ष दिले जात नाही, तोपर्यंत कसोटी क्रिकेट तरुण प्रेक्षकांना आकर्षित करण्यासाठी संघर्ष करेल.
“क्रिकेट प्रशासन कठीण आहे. तथापि, व्यवहार्य द्वि-स्तरीय प्रणाली निर्माण करण्याव्यतिरिक्त, आणखी काही महत्त्वाच्या बाबी आहेत ज्यांवर तातडीने लक्ष देण्याची गरज आहे जर कसोटी क्रिकेटला व्यापक क्रीडा जगतात त्याची प्रासंगिकता सुधारायची असेल.”
या लेखात नमूद केलेले विषय
