नेचर कम्युनिकेशन्समध्ये प्रकाशित केलेल्या अभ्यासानुसार आर्क्टिक महासागर 2027 च्या सुरुवातीला बर्फमुक्त दिवस अनुभवू शकेल. संशोधकांनी असे म्हटले आहे की ग्रीनहाऊस गॅस उत्सर्जन कमी करण्यासाठी कठोर पावले उचलल्याशिवाय पुढील 20 वर्षांमध्ये हा महत्त्वपूर्ण पर्यावरणीय मैलाचा दगड अपरिहार्य आहे. हवामानशास्त्रज्ञांद्वारे आयोजित केलेल्या अभ्यासात, या घटनेच्या संभाव्य टाइमलाइन्सचा अंदाज लावण्यासाठी प्रगत सिम्युलेशनचा वापर केला आहे, ज्यामुळे या प्रदेशावरील हवामान बदलाच्या वेगाने होणाऱ्या प्रभावांवर प्रकाश टाकण्यात आला आहे.
अभ्यासातून निष्कर्ष
संशोधनात 11 हवामान मॉडेल आणि 366 सिम्युलेशन वापरून डेटाचे विश्लेषण करण्यात आले. या मॉडेल्सने हे उघड केले की उत्सर्जन कमी होण्याच्या परिस्थितीतही, आर्क्टिकला बर्फमुक्त दिवसाचा सामना करावा लागेल, बहुधा 2030 च्या आत. अत्यंत टोकाच्या सिम्युलेशनमध्ये, हे तीन ते सहा वर्षांच्या सुरुवातीला होऊ शकते. गोटेन्बर्ग विद्यापीठातील हवामानशास्त्र संशोधक आणि अभ्यासाचे प्रमुख लेखक डॉ. सेलिन ह्यूझे यांनी एका निवेदनात अशा अभूतपूर्व वितळण्यास कारणीभूत ठरणाऱ्या घटना समजून घेण्याच्या महत्त्वावर जोर दिला.
समुद्रातील बर्फाच्या नुकसानाचे परिणाम
आर्क्टिकमधील सागरी बर्फ जागतिक तापमान संतुलन राखण्यात, सागरी परिसंस्थेचे नियमन करण्यात आणि उष्णता आणि पोषक द्रव्ये वाहून नेणारे महासागर प्रवाह चालविण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. या बर्फाच्या वितळण्यामुळे गडद पाण्याच्या संपर्कात येतो, जे अधिक उष्णता शोषून घेतात, ज्यामुळे अल्बेडो प्रभाव म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या फीडबॅक लूपमध्ये ग्रहाची तापमानवाढ तीव्र होते. आर्क्टिक आधीच जागतिक सरासरीपेक्षा चारपट वेगाने तापमानवाढ करत आहे, अहवालानुसार, संशोधक मानवी-प्रेरित हरितगृह वायू उत्सर्जनाशी थेट संबंध ठेवतात.
तातडीच्या कारवाईची गरज
कोलोरॅडो बोल्डर विद्यापीठातील हवामानशास्त्रज्ञ आणि अभ्यासाच्या सह-लेखिका अलेक्झांड्रा जाह्न यांनी ठळकपणे सांगितले की पहिल्या बर्फ-मुक्त दिवसामुळे तात्काळ तीव्र बदल होणार नाहीत, परंतु ते आर्क्टिकच्या वातावरणातील गहन बदलांना सूचित करेल. आर्क्टिकच्या जलद तापमानवाढीकडे लक्ष देण्याचे प्रयत्न शास्त्रज्ञांकडून केले जात आहेत, जे उर्वरित बर्फ टिकवून ठेवण्यासाठी आणि दीर्घकालीन परिणाम कमी करण्यासाठी उत्सर्जन कमी करण्याच्या महत्त्वावर जोर देतात.
